TÜBİTAK Desteğiyle Kök Hücreden Yapay Deri Üretildi

TÜBİTAK destekli geliştirilen üç boyutlu hassas doku iskeleti ile yapay deri hücrelerinin kontrollü şekilde büyütülmesi başarıyla gerçekleştirildi.


Koç Üniversitesi Üretim ve Otomasyon Araştırma Merkezi’nden Prof. İsmail Lazoğlu yaptığı çalışma ile Türkiye’de bir ilke imza attı. TÜBİTAK ARDEB destekli “Hızlı Prototipleme ve Bilgisayar Destekli Yüksek Hızlı Üretim” projesi ile açık mimari kontrollü hızlı prototipleme mekatronik sistemi ile üç boyutlu doku iskeleti üretildi. Geliştirilen mekatronik sistem bilgisayar ortamında üç boyutlu tasarlanan (CAD) sanal doku iskeletini istenilen geometride yüksek hassasiyetle fiziksel doku iskeletine dönüştürebiliyor. Lazoğlu’nun geliştirdiği doku iskeletine Koç Üniversitesi Biyoloji Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Halil Kavaklı tarafından deri ve kemik hücreleri ekilerek yapay deri ve yapay kemik hücrelerinin kontrollü şekilde büyütülmesi başarıyla gerçekleştirildi. Bu yöntemle ileride hastanın kendi vücudundan alınan hücrelerle, kırılmış kemik kısımlarının bilgisayar tomografisi görüntülerinden hastaya özel kemik yamalarının veya yanmış deri kısımları için kontrollü bir ortamda doku üretilebilmesinin yolu açılmış oluyor.




TÜBİTAK ARDEB’in 148 bin liralık desteğiyle geliştirilen doku iskeletinin tasarımcısı Prof. Lazoğlu, yapay deri üretiminde ‘skafold’ (eriyebilen iskele) yönteminin kullanılmayan bir yöntem olduğunu söyledi. Lazoğlu, “ARDEB destekli projemizin amacı endüstriyeldi. Hızlı prototiplemeyle beyaz eşya, otomotiv ve uçak sektöründe kullanılacak bir yöntem. Bizimde amacımız bu alanda tasarım yapacak bir model geliştirmekti. Biz geliştirdiğimiz üç boyutlu prototipleme sistemini medikal sektörde de kullanabileceğimizi düşündük. Üç boyutlu prototipleme sisteminde ürettiğimiz ‘skafol’ üzerine vücuttan aldığımız deriyi ekiyoruz ve kontrollü bir şekilde büyümesini sağlıyoruz” dedi.

Proje kapsamında fare deneylerinin bittiğini belirten Lazoğlu, sistemin hastanelerde kullanıma hazır hale gelmesinin 2 yıl sürebileceğini belirtti. Lazoğlu, şunları söyledi: “Projede hayvan deneyi kısmını bitirdik. 9 günde yapay deri üretebildik. Deri vücuttan alındığı için uyum sağlamama gibi bir sorun olmuyor. Şimdi de yapay kemik üretimini tasarlıyoruz, kısa süre içerisinde bu alanda da çalışmalara başlayacağız. Uyguladığımız bu sistem ciddi düzeyde zarar gören derilerde, yanıklarda ve ayrıca kırık kemiklerin onarılmasında kullanılabilecek. Çalışmalarımızın deney kısmının iki yıla tamamlanmasını bekliyoruz. İki yıl sonra tıp alanında hizmet verecek bir çalışma olacak”

''Vücut Reddetmiyor, Skafold Eriyor''

Tedavide hastanın kendi dokusunun kullanılmasının pek çok avantajının bulunduğunu ifade eden Prof. Lazoğlu, ''Bu yaklaşımın önemli bir avantajı, insanın kendi hücresi kullanıldığı ve temelde kök hücre kaynaklı olabildiği için vücudun bu yapıları reddetmesi pek mümkün olmuyor. Yabancı madde olarak kullandığımız Skafold, vücutta eridiğinden bir daha çıkarılması gerekmiyor. Vücuttan çıkarmak gerekmediği için de iyileşme süreci de kısalıyor” şeklinde konuştu.